Embed

sümer ilk uygarlık

 

 

 

Sümer coğrafyasına geçmeden önce, daha sağlıklı bilgi için  Mezopotamya’yı inceleyelim derim.

 

 Mezopotamya isminin tarihine bakmak ile başlayalım….


Dicle ve Fırat, iklim koşullarının etkisiyle şimdikinden daha çok su barındırır idi..  bölgeye ismini verende budur.
Mesos; arasında anlamına gelir. Potamos; ırmak demektir. Bu iki kelimenin birleşiminden meydana gelen Mezospotamus (Mezopotamya), İki ırmak arasındaki topraklar anlamına gelir.



Mezopotamya üç bölgeden oluşur.

 

Dağlık olan bölgeye "Yukarı Mezopotamya",

En önemli bölüme "Orta Mezopotamya",

nüfus açısından kalabalık bölüme ise "Aşağı Mezopotamya" denir.

 

Mezopotamya toprakları, savunmaya elverişli olmadığı için bir çok savaşlara sahne olmuş, çeşitli kavimler ve devletler egemen olmuştur

 

 

 

 ilk uygarlık yapıtları, M.Ö.3600 (aslında,çok daha eskiye dayandığı bilinmektedir.)

 yıllarında Mezopotamya'da Sümerler tarafından meydana getirilmiştir.

 

yeryüzündeki ilk pişirilmiş tuğladan evleri inşaa etişler, bataklıkları kurutarak tarıma ve şehirlere katmışlar, tarım arazilerini su kanalları ile sulamışlar, bilinen ilk tarım araçlarını

kullanmışlardır.

 

 

Mezopotamya, yaklaşık 3600 yıl boyunca zengin ve ileri bir uygarlığın vatanı olmuştur.

 

 

 

.

Sümerler


Orta Asya'dan göç ettikleri sanılan Sümerler, Mezopotamya'nın ilk halkıdır. Sümerler'in en büyük kentleri, Ur, Uruk, Lagaş, Larsa ve Kiş'di.

 Sümerler'in büyüklüğü, M.Ö. 3000 yıllarında Akatlar'ın Suriye ovalarından Mezopotamya'ya gelmeye başlamaları ile sona erdi.

Sümerliler çivi yazısını,matematiği, ilk hukuk kanunlarını,  din kavramını,  (4 işlem, dairenin alanı, çarpma, bölme)tekerlekli araçlar, astronomi (güneş saati,burçlar) tekneler,yün dokumaların boyaması ve ilk takvimi icat etmişlerdir.

 

Yerleştiklerinde çanak-çömlek yapmayı ve madenleri işlemeyi biliyorlardı. Aşağı Mezopotamya’da Dicle ve Fırat nehirleri kıyısında Uruk, Lagaş, Eridu, Ur, Kiş gibi kent devletleri kurdular. Gelişmiş bir yapı tekniği kullanıyorlardı. Yerleştikleri kesimlerde muazzam bir sulama sistemi kurup, kanallar, barajlar ve bentlerle hem seli önleyip bataklıkları kuruttular hem de düzenli sulamaya dayalı bir tarım geliştirdiler. Tekerleği de icad eden bu toplum tarlaları öküzlerin çektiği sabanlarla sürüyorlardı.
60 rakamına dayanan seksajismal sayı sistemini kullanan Sümerler’in “sos” dedikleri bu 60′lık birim bütün zaman ve mekan hesaplarında kullanılmaktaydı ve onları bir uyum içersinde birbirine bağlıyordu. Ayı 30, yılı 360 gün olarak hesapladılar. Gece ve gündüzü 12′şer saate böldüler. Bir yılı 12 ay olarak hesapladılar. Ay ve Güneş tutulmasını hesapladılar. Aritmetik ve geometrinin temellerini attılar. Çarpma ve bölme cetvellerini buldular. Daireyi 360 dereceye böldüler

 

Akatlar
Göçebe kabilelerden oluşan Akatlar, Mezopotamya içlerine doğru ilerleyip Kalde'nin kuzeyine yerleştiler. Başkentleri Agade şehriydi.
Akat Tarihinde ilk hükümdar olarak Sargon'u görmekteyiz. Sargon M.Ö.2850 yıllarında tüm Mezopotamya'yı egemenliği altına almıştır. Daha sonraları Suriye ve Finikeyi de ele geçirmiş, Kıbrıs'a kadar ilerlemiştir. Böylece tarihte ilk imparatorluk kurulmuş olmaktadır.
M.Ö:2200 yıllarına doğru bu imparatorluk yıkılarak, Mezopotamya şehirleri birbirilerine düşman oldular. Bu karışık durumdan Sümerler yararlandılar ve yeniden güçlendiler. Başkentleri yeniden canlandı.
Bu dönemde, Babil Tapınağının ilk modellerinden olan "Ziggurat" modelleri yaratılmıştır.

BİRİNCİ BABİL İMPARATORLUĞU ( M.Ö.1793 - 1595)
Sümer uygarlığı, uzun süren bir çöküşün ardından, Kral Hammurabi zamanında yeniden canlanmıştır. Kral Hammurabi, düşmanlarıyla savaşarak onları egemenliği altına almıştır.
Hammurabi, başkent olarak Babil şehrini seçmişti. İlan ettiği kanunlar bugün bile değerli olan hukuk kanunlarıdır. Çivi yazısı ile büyük siyah bir taşa yazılmış olan bu kanunlar, bugün Louvre Müzesinde sergilenmektedir.
Hammurabinin ölümünden 200 yıl kadar sonra Birinci Babil İmparatorluğu, istilacı kavimler tarafından yıkılmıştır. Sümer uygarlığı 2000 yıl kadar sürdükten sonra yok olmuş, yerine Diclenin kuzeyinden dağlık bölgelerdeki Asur'lar yerleşmişlerdir.

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !
Bu içeriği paylaşın!